Próbując zdefiniować zakres czynności, które może podjąć podatnik, żeby uniknąć powyższych zarzutów fiskusa, z pewnością trzeba skupić się na prewencji, tj. weryfikacji dostawców. Szkoda, że kryteria, według których taka weryfikacja powinna nastąpić, nie są wskazane w żadnych przepisach podatkowych. Stąd pomocniczo można traktować wspomnianą check listę (dostępną m.in. na stronie ZIPSEE „Cyfrowa Polska”). Należy mieć przy tym świadomość, że nawet taka dobrowolna weryfikacja kontrahenta może okazać się niewystarczająca, a jej wynik zakwestionowany przez urzędników podatkowych i skarbowych.

Częściowo uczestnictwo w przestępczym procederze jest niezależne od władz spółki. Przykładowo nieuczciwi pracownicy (choćby z działu sprzedaży, chcący podkręcić wyniki) bez wiedzy zarządu przeprowadzają transakcje, które od początku budzą wątpliwości. Biorąc pod uwagę odpowiedzialność ponoszoną wówczas przez spółkę i zarząd, należy pomyśleć nad takimi procedurami wewnętrznymi, które uniemożliwiają prowadzenie tego typu działań bez wiedzy zarządu. W przypadku wystąpienia nieprawidłowości ograniczy to ewentualną odpowiedzialność po stronie spółki i jej zarządu.

 

Kiedy będzie lepiej?

Przy okazji przedstawionego niedawno projektu nowelizacji ustawy o VAT należałoby się zastanowić, kiedy sytuacja (dość nieszczególna, jeżeli chodzi o uczciwych podatników) ulegnie poprawie. Niestety, analiza projektu nowelizacji VAT nie wprawia w dobry nastrój ani nie budzi entuzjazmu. Wynika z niej, że resort finansów zakłada polepszenie sytuacji i uszczelnienie systemu poboru VAT, jednak nie poprzez wyposażenie uczciwych podatników w narzędzia do wyłączenia odpowiedzialności z tytułu nieświadomego uczestnictwa w transakcjach karuzelowych. Wygląda też na to, że oprócz nowych obowiązków i ograniczeń nakładanych na uczciwych podatników (np. miesięczne rozliczanie VAT również dla tzw. dużych podatników, którzy do tej pory uczciwie rozliczali się z podatku od towarów i usług) brakuje pomysłów na faktyczne rozwiązanie problemu.

 

 

Autor jest prawnikiem i doradcą podatkowym w kancelarii DLA Piper Wiater.