Komu się to opłaci?

Rodzimy fiskus mógł wprowadzić model obowiązkowy lub dobrowolny split paymentu. Wybrał wariant dobrowolny, bo na  obligatoryjny split payment Ministerstwo Finansów musiałoby otrzymać z Komisji Europejskiej tzw. derogację (czyli zgodę na odstępstwo w polskiej ustawie o VAT w stosunku do dyrektywy VAT – aktu europejskiego harmonizującego podatek VAT we wszystkich krajach UE). A w dobie walki Polski z Komisją Europejską o kornika drukarza, praworządność, jak też imigrantów z Afryki i Bliskiego Wschodu taka zgoda KE jest ostatnią rzeczą, której można było się spodziewać.

Co prawda dochodzą głosy, że Ministerstwo Finansów pracuje nad modelem obowiązkowym dla branż wrażliwych (jak np. branża elektroniczna), czyli wszystkich tych, do których obecnie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwrotnego obciążenia, solidarnej odpowiedzialności oraz kaucji gwarancyjnej. Takie głosy dochodziły od początku prac nad split paymentem, a jednak do tej pory Ministerstwo Finansów nie dostało derogacji na takie rozwiązanie od Komisji Europejskiej.

Wracając do pytania, komu się to opłaci, trzeba oczywiście przyznać, że zasadniczo największym wygranym będzie fiskus. Będzie miał pieczę na VAT-em już od momentu, w którym nasz kontrahent opłaci fakturę w systemie podzielonej płatności. Z kolei kupujący będzie chroniony w sytuacji zagrożenia wynikającego z obrotu towarami wrażliwymi (wyłączenie stosowania solidarnej odpowiedzialności). Płacący faktury w modelu split paymentu będą również chronieni przed sankcją VAT i podwyższonymi odsetkami.

Czy jeśli chodzi o podatników, wzrośnie pewność prowadzenia biznesu, obrotu gospodarczego? Teoretycznie tak. Również dzięki wprowadzeniu od 2018 r. mechanizmu STIR podatnicy nie powinni być kontrolowani tak często i uciążliwie jak teraz. Fiskus będzie miał wiele narzędzi, aby wyłuskać prawdziwych oszustów. A czy szybszy zwrot VAT będzie dla podatników płacących podzieloną płatnością plusem? Zasadniczo tak, pod warunkiem że urzędy skarbowe przewidziane terminy będą stosować w praktyce. Jeżeli nie, to minus systemu podzielonej płatności, jakim są pogorszone przepływy pieniężne podatników, przysłoni wszystkie plusy.

Wątpliwości do omówienia z księgowym lub prawnikiem

• Co z „paczkami przelewów”? Czy będzie trzeba realizować podzieloną płatność w odniesieniu do poszczególnej faktury, każdego elementu paczki?

• Co ze zbiorczym płaceniem faktur? Czy system będzie w ogóle przewidywał taką funkcjonalność? W przeciwnym razie oznaczałoby to dodatkowe koszty i obciążenie administracyjne związane z wielokrotnymi przelewami.

• Co z przelewami walutowymi?

• Czy będzie można dokonać płatności w systemie podzielonej płatności tylko kwoty podatku z danej faktury?

• Co z konsolidacją rachunku VAT w przypadku rachunków podatników w różnych bankach?