Modyfikacja prawa zamówień publicznych, która weszła w życie 19 października br., ma położyć kres krytykowanej od lat praktyce wyboru wykonawcy wyłącznie na podstawie ceny. W rezultacie zamówienia z reguły otrzymywała nie najlepsza firma, tylko najtańsza, która – jak się nie raz okazywało – nie gwarantowała odpowiedniej jakości. Przedsiębiorcy natomiast, aby mieć szansę na zlecenie, często obniżali marże niemal do zera. Nowe prawo ma zapobiec takim sytuacjom lub chociaż je ograniczyć. Przypominamy najważniejsze zmiany.

Według nowych przepisów cena może być jedynym kryterium wyboru wykonawcy tylko wtedy, gdy przedmiot zamówienia „jest powszechnie dostępny oraz ma ustalone standardy jakościowe”. Co to znaczy? Przepisy tego nie precyzują. Jak wyjaśnia Anita Wichniak-Olczak, dyrektor Departamentu Informacji, Edukacji i Analiz Systemowych w Urzędzie Zamówień Publicznych, określenie „powszechnie dostępny” należałoby rozumieć jako „dostępność przedmiotu zamówienia dla wszystkich zainteresowanych”. Chodzi np. o urządzenia oferowane przez wiele firm i łatwe do nabycia przez praktyczne nieograniczoną liczbę klientów.

O „powszechnej dostępności” nie ma natomiast mowy, gdy np. urząd chce zamówić towary lub usługi specjalistyczne, przeznaczone dla wąskiego kręgu odbiorców. Przytoczona zasada nie będzie obowiązywać także wtedy, gdy chodzi o produkt oferowany masowo, ale dostosowywany indywidualnie do potrzeb poszczególnych zamawiających.

Natomiast pojęcie „ustalone standardy jakościowe” oznacza według przedstawicielki UZP przeciętne standardy charakteryzujące ogólnie dostępną ofertę. 

– W tym pojęciu będą się zatem mieścić dostawy towarów objętych produkcją masową, seryjną – zapewnia Anita Wichniak-Olczak.

Najważniejsze zmiany w Prawie zamówień publicznych

• cena nie może być jedynym kryterium wyboru w każdym przypadku

• w razie podejrzenia rażąco niskiej ceny przedsiębiorca musi udowodnić, że jest w stanie wykonać zlecenie

• zamawiający może wymagać od wykonawcy zatrudnienia pracowników na etat

• prezes UZP ma przygotowywać wzory umów dotyczących zamówień publicznych, regulaminów oraz innych dokumentów stosowanych przy udzielaniu zamówień